De Knoppen
In dit onderdeel beschrijven we de beschikbare bestedingsruimte voor het begrotingsjaar 2027 en de meerjarenbegroting 2027-2030. We beschrijven hoe de bestedingsruimte zich heeft ontwikkeld ten opzichte van de Kadernota 2027. Met deze bestedingsruimte kunnen we onze nieuwe of gewijzigde ambities realiseren. De bestedingsruimte bestaat uit 5 knoppen:
| Knop saldo begroting: de structureel beschikbare middelen die we kunnen inzetten voor meerjarige uitgaven. | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Knop beleidsintensivering: de incidenteel beschikbare middelen die we kunnen inzetten voor eenmalige uitgaven. | ||||||
| Knop belastingen: de mogelijkheid om financiële ruimte te creëren door de belastingen extra te verhogen. | ||||||
| Knop bezuinigingen: de middelen die we kunnen vrijspelen door oud beleid te schrappen om ambities en dus nieuw beleid te realiseren | ||||||
| Knop vrije algemene reserve (VAR): de middelen die we eventueel aanvullend beschikbaar hebben om onze ambities te realiseren. | ||||||
Knop 1: Saldo begroting
In onderstaand overzicht is het verloop van knop 1 saldo begroting zichtbaar.
Knop 1 | ||||
|---|---|---|---|---|
| ||||
2027 | 2028 | 2029 | 2030 | |
Stand Kadernota 2027 | 167.285 | 68.309 | -1.836 | -125.551 |
Ontwikkelingen | ||||
1. Verhoging belastingen knop 3 | 500.000 | 500.000 | 500.000 | 500.000 |
2. Structurele bestuurlijke voorstellen | -680.000 | -680.000 | -680.000 | -680.000 |
3. Areaaluitbreiding (OZB) | 100.000 | 100.000 | 100.000 | 100.000 |
4. Beheer openbare ruimte (OZB) | -25.000 | -25.000 | -25.000 | -25.000 |
5. Financiering | -108.645 | -80.747 | -142.469 | -126.787 |
6. Overige mutaties | -174.166 | 162.087 | 159.122 | 312.110 |
|
|
|
| |
Stand Begroting 2027 | -220.526 | 44.649 | -90.183 | -45.228 |
Toelichting
In de Kadernota 2027 zijn geen mutaties geweest in Knop 1. Onderstaand worden de mutaties in Knop 1 na de Kadernota 2027 toegelicht:
1.Verhoging belastingen Knop 3: voor het bestuursprogramma 2026-2030 is de jaarlijkse verhoging van het OZB-tarief overeenkomstig de financiële kaders aangepast met 2,75% De tarieven van de toeristenbelasting zijn verhoogd.
2.Structurele bestuurlijke voorstellen: met de verhoging van de belastingen als dekking worden in deze begroting een aantal structurele bestuurlijke voorstellen aangedragen. In bijlage II worden deze voorstellen toegelicht.
3.Areaaluitbreiding (OZB): voor 2027 verwachten we dat areaaluitbreiding extra OZB opbrengsten oplevert.
4.Beheer openbare ruimte (OZB): conform de financiële kaders wordt 25% van de meeropbrengsten uit areaaluitbreiding toegevoegd aan het budget beheer openbare ruimte.
5.Financiering: dit is ontstaan door de hogere rente.
6.Overige mutaties: dit betreft de verzameling van bijstellingen van hogere of lagere uitgaven, indexaties van de OZB & leges en mutaties voor de afvalverwijdering en riolering.
Knop 2: Budget beleidsintensivering
In onderstaand overzicht is het verloop van knop 2 budget beleidsintensivering zichtbaar.
Knop 2 | ||||
|---|---|---|---|---|
| ||||
2027 | 2028 | 2029 | 2030 | |
Stand Kadernota 2027 | -639.128 | 1.115.772 | 1.115.772 | 1.115.772 |
Ontwikkelingen | ||||
1. Onttrekking uit VAR Kadernota 2027 | 610.000 | |||
2. Bestuurlijke voorstellen Begroting 2027 | -3.765.000 | |||
3. Onttrekking uit VAR Begroting 2027 | 3.794.128 | |||
4. Overheveling van stelpost indexaties | 250.000 | |||
|
|
|
| |
Stand Begroting 2027 | 250.000 | 1.115.772 | 1.115.772 | 1.115.772 |
Toelichting
Onderstaand worden de mutaties in Knop 2 toegelicht:
1. In de Kadernota 2027 heeft een onttrekking uit de VAR plaatsgevonden voor de dekking van de autonome voorstellen die ten laste van Knop 2 kwamen. De toevoeging hiervan aan Knop 2 was nog niet zichtbaar.
2. In deze begroting zijn keuzes gemaakt over de prioritering van de bestuurlijke voorstellen uit de Kadernota 2027. Daarnaast zijn er aanvullende bestuurlijke voorstellen aangedragen. De kosten hiervan komen ten laste van Knop 2.
3. Ter dekking van de bestuurlijke voorstellen vindt er een onttrekking van € 3,8 miljoen uit de VAR plaats.
4. Conform het financiële kader moet er voor de BERAP I € 250.000 beschikbaar zijn in Knop 2. Om hieraan te voldoen wordt € 250.000 overgeheveld vanuit de stelpost indexaties.
Knop 3: Belastingen
Hieronder het verloop van Knop 3: Belastingen.
Knop 3 | |||||||
| |||||||
2027 | 2028 | 2029 | 2030 | ||||
Stand Kadernota 2027 | - | - | - | - | |||
Ontwikkelingen | |||||||
1. Verhoging toeristenbelasting | 500.000 | 500.000 | 500.000 | 500.000 | |||
2. Overheveling naar knop 1 saldo begroting | -500.000 | -500.000 | -500.000 | -500.000 | |||
|
|
|
| ||||
Stand Begroting 2027 | - | - | - | - | |||
Toelichting
De tarieven van de toeristenbelasting zijn verhoogd conform het coalitieakkoord 2026-2030. Het financiële effect hiervan is zichtbaar gemaakt in Knop 3.
Knop 4: Bezuinigingen
Hieronder de opgenomen bezuinigingen.
Knop 4 | ||||
|---|---|---|---|---|
| ||||
2027 | 2028 | 2029 | 2030 | |
Stand Kadernota 2027 | ||||
Ontwikkelingen | ||||
|
|
|
| |
Stand Begroting 2027 |
Toelichting
Deze begroting bevat geen bezuinigingen.
Knop 5: Vrije Algemene Reserve (VAR)
Uit onderstaand overzicht blijkt het verloop van de VAR. In de paragraaf Weerstandsvermogen is een toelichting gegeven.
Knop 5 | ||||
|---|---|---|---|---|
| ||||
2027 | 2028 | 2029 | 2030 | |
Stand Kadernota 2027* | 5.917.486 | |||
Ontwikkelingen | ||||
1. Autonome voorstellen Kadernota 2027 | -610.000 | |||
2. Bestuurlijke voorstellen Begroting 2027 | -3.794.128 | |||
3. Garantstelling sportpark Borger BERAP 2024-I | 525.000 | |||
|
|
|
| |
Stand Begroting 2027 | 2.038.358 |
Toelichting
Als beginstand gaan we hier uit van de stand per 1 januari 2027 à € 5.917.487. Deze stand wijkt af van de stand die in de Kadernota 2027 wordt gepresenteerd. Dit komt door de volgende punten:
1. De opheffing van de COVID reserve (€ 416.676) in 2026 is in de Kadernota 2027 niet genoemd.
2. De post 'diverse onttrekkingen' presenteerde een hoger bedrag (€ -3.454.000) dan gepresenteerd had moeten worden, namelijk € -2.708.000.
3. In de Kadernota 2027 werd een toevoeging aan de VAR uit de bufferreserve gronden genoemd à € 600.000. Deze toevoeging vindt niet plaats, aangezien het geen onderdeel uitmaakt van het bestuursprogramma 2026-2030.
4. De onttrekking uit de VAR voor de autonome voorstellen uit de Kadernota 2027 wordt hier opnieuw gepresenteerd als mutatie na 1 januari 2027.
De stand van de VAR na vaststelling van de begroting 2027 bedraagt naar verwachting € 2.038.358. Zie hieronder een gedetailleerd overzicht van het verloop van de VAR.
Het verloop van de VAR is als volgt | Bedrag |
|---|---|
Stand per 1 januari 2026 | 4.496.998 |
AF: Bestemming betaalbare starterskavels | -140.000 |
AF: Kadernota 2026 Onttrekking DPL | -350.000 |
AF: Kadernota 2026 Motie Wijkrenovatie | -250.000 |
AF: Bestuurlijke voorstellen Begroting 2026 | -2.108.000 |
AF: Bestuurlijke voorstellen BERAP 2026-I | -1.541.500 |
BIJ : Overboeking van Reserve Ontheemden | 3.000.000 |
BIJ : Bufferreserve Gronden | 600.000 |
BIJ : Rekeningresultaat 2025 | 1.793.313 |
BIJ : Opheffen COVID reserve | 416.676 |
Stand per 1 januari 2027 | 5.917.487 |
AF: Kadernota 2027 autonome voorstellen | -610.000 |
AF: Bestuurlijke voorstellen Begroting 2027 | -3.794.128 |
BIJ : Garantstelling sportpark Borger (BERAP 2024-I) Amendement | 525.000 |
Stand na vaststelling Begroting 2027 | 2.038.358 |
Geactualiseerde saldi - Detailoverzicht knoppen
Hieronder staan de geactualiseerde standen van Saldo begroting (knop 1, het budget Beleidsintensivering (knop 2), indexaties, het budget voor de uitvoering van het Meerjarig investeringsplan en de post onvoorzien.
2027 | 2028 | 2029 | 2030 | ||
Knop 1: Saldo begroting | Beginstand Begroting 2026 | 167.285 | 68.309 | -1.836 | -125.551 |
|---|---|---|---|---|---|
Mutaties Kadernota 2027 | - | - | - | - | |
Eindsaldo Kadernota 2027 | 167.285 | 68.309 | -1.836 | -125.551 | |
Mutaties Begroting 2027 | -387.811 | -23.660 | -88.348 | 80.324 | |
Eindsaldo Begroting 2027 | -220.526 | 44.649 | -90.183 | -45.228 | |
Knop 2: Beleids- intensivering DPL | Beginstand Begroting 2026 | 1.115.772 | 1.115.772 | 1.115.772 | 1.115.772 |
Mutaties Kadernota 2027 | -1.754.900 | - | - | - | |
Onttrekking uit de VAR | 610.000 | - | - | - | |
Eindsaldo Kadernota 2027 | -29.128 | 1.115.772 | 1.115.772 | 1.115.772 | |
Mutaties Begroting 2027 | -3.765.000 | - | - | - | |
Onttrekking uit de VAR | 3.794.128 | - | - | - | |
Overheveling van stelpost indexaties | 250.000 | - | - | - | |
Eindsaldo Begroting 2027 | 250.000 | 1.115.772 | 1.115.772 | 1.115.772 | |
Budget voor indexaties | Beginstand Begroting 2026 | 850.987 | 1.732.164 | 2.728.811 | 2.728.811 |
Indexaties Kadernota 2027 | -738.090 | -867.459 | -888.016 | -1.035.299 | |
Eindsaldo Kadernota 2027 | 112.897 | 864.705 | 1.840.795 | 1.693.512 | |
Mei-/septembercirculaire 2026 | 1.113.540 | 1.302.181 | 1.249.373 | 3.464.339 | |
Indexaties Begroting 2027 | -792.203 | -1.260.561 | -1.771.519 | -2.817.899 | |
Overheveling naar knop 2 | -250.000 | ||||
Eindsaldo Begroting 2027 | 184.234 | 906.326 | 1.318.649 | 2.339.952 | |
Meerjaren- | Beginstand Begroting 2026 | 500.130 | 500.130 | 500.130 | 500.130 |
Mutaties Kadernota 2027 | - | - | - | - | |
Eindsaldo Kadernota 2027 | 500.130 | 500.130 | 500.130 | 500.130 | |
Mutaties Begroting 2027 | -290.124 | -290.124 | -290.124 | -290.124 | |
Eindsaldo Begroting 2027 | 210.006 | 210.006 | 210.006 | 210.006 | |
Onvoorzien | Begroting 2027 | 50.000 | 50.000 | 50.000 | 50.000 |
Eindsaldo Begroting 2027 | 473.715 | 2.326.752 | 2.604.243 | 3.670.502 | |










